سخن دربارهء كارهاى انوشيروان راجع به خراج و لشكر پيش از فرمانروائى خسرو انوشيروان ، پادشاهان ايران از محصولات قسمت‌هاى مختلف كشور ماليات يكسان نمىگرفتند . در برخى از جاها يك سوم و در برخى ديگر يك چهارم و همچنين ، يك پنجم و يك ششم مىگرفتند و ميزان ماليات بنابر وضع زمين از لحاظ آبيارى و آبادانى فرق مىكرد . از بابت جزيه ، يعنى ماليات سرانه ، نيز مبلغ معينى مىگرفتند . قباد در روزگار پادشاهى خود فرمان داد كه زمين‌ها را اندازه‌گيرى كنند تا به هر زمينى ماليات درست و عادلانه‌اى بسته شود . ولى او پيش از آن كه اين كار به انجام رسد ، در گذشت . هنگامى كه انوشيروان به پادشاهى نشست دستور داد كه آن كار ناتمام را به اتمام رسانند . و بر گندم و جو و انگور و خرما و نخيلات و زيتون و برنج و ساير محصولات كشاورزى مبلغ معلوم و معينى ماليات بست .